Schneider Elektrik’ten su ve atıksu için ‘EcoStruxure’ mimarisi


Yasin Demirdelen
Schneider Elektrik WWW Segment Yöneticisi

Dünya nufusundaki hızlı artış ve bunun sonucu olarak artan su talebi yıllık yüzde 2.5 artmakta bu demek oluyor ki Türkiye’nin su ihtiyacı, her yıl Ankara’ya su sağlayan kurtboğazı barajı kadar artıyor. Şehirleşmedeki artış ve buna bağlı olarak şehir alt yapılarının bu artışı karşılayacak şekilde kapasite artış gerekliliği, 2016 yılında şehirlerde yaşayanlar ile kırsalda yaşayan insan sayısı eşitlendi. Son olarak Küresel ısınma sonucunda doğal su kaynaklarının azalması ve suya erişimin daha zor olacak olması. Bu zorluklarla baş edebilmenin en doğru yolu dijitalleşmeden geçiyor. Mevcut sistemlerimizi en verimli şekilde kullanabilmek ve endoğru yatırım kararlarını alabilmemiz ancak dijitalleşme ile gerçekleşebilir. İşte tam burada 2007 yılından beri Schneider Electric olarak sürekli geliştirdiğimz Ecostruxure mimarimiz ile sizlerin yanındayız.

Ecostruxure nedir, nasıl bir yapısı var?
Ecostruxure, Nesnelerin interneti diye adlandırdırılan IOT yapısının gerçek potansyelini kullanmanızı sağlayan, sınıfının en iyi kontrol ve analiz çözümlerinin sunulduğu bir mimari. Tüm sistemi 3 farklı katmanda ele alıyoruz. Bunlar sahada kullanılan bağlantılı haberleşen cihazlar ile başlayıp orta katmanda kontrol ve izleme çözümleri yani kontrol PLC’leri, scada yazılımları ve en üst katmanda uygulama analiz servislerimiz bulunuyor.
Burada Ecostruxure mimarisi içerisinde sunmuş olduğumuz su segmentine özel bazı ürünlerimizi ve çözümlerimizi görüyoruz. Haberleşebilen ürünlerde ölçüm enstrümanları, hmı lar, frekans konvertörleri, UPS’ leri görüyoruz. Kontrol ve izleme katmanında ise RTU, PLC, Scada ve DCS yazılımlarımız var. Son katmanda uygulama, analiz servislerimizden varlık yönetimi, bakım, enerji ve performansınızı arttırmak için geliştirilmiş yazılımlarımızın yanında sadece su ağlarına özel planlama ve Operasyonlar için: su ağı optimizasyonu, yönetimi ve kayıp-kaçak yönetimi çözümlerimiz yer alıyor. Bu kadar bağlantılı ve haberleşebilen bir sistemin dışarıdan gelebilecek siber tehditlere karşı korunması da en önemli noktalardan biri. Geliştirmiş olduğumuz mimaride uçtan uca tüm katmanlarda siber güvenlik konusunda sistemlerimizi koruma altına alıyoruz. Bunu yaparken örneğin en uç noktada bulunan frekens konvertörlerimizden, PLC lerimize, kontrol ve analiz yazılımlarımıza kadar tüm çözümlerimizde siber güvenliği sağlıyoruz.

Bahse konu zorluklarlara karşı Ecostruxure mimarisi ile sağladığınız faydalar nelerdir?

Birincisi eEnerji tüketimlerinizi optimize ediyoruz; örneğin en basitinden sahada kullanacağınız SE frekans konvertörleri ile %30 civarında enerji verimliliği elde edebilirsiniz. Bunun yanında sunduğumu diğer enerji ve
verimlilik yönetimi çözümlerimiz ise bunu kat ve kat arttırmaktadır.
Diğer yandan işletme verimliliklerini arttırıyoruz; örneğin su kayıp kaçak kontrol yazılımız ile boru hatlarında hiçbir iyileştirme yapmadan %15 e varan oranlarda kayıpları optimize edebiliyoruz.
Son olarak yatırım maliyetlerini azaltıyoruz; bunu test edilmiş sektöre özel mimarilerimiz ile mühendislik miktarınızı azaltarak, işletme sırasında da varlık yönetimi çözümlerimiz ile operasyönel maliyetlerini azaltıyoruz.

-Su yönetim sistemleriniz hakkında bilgi verir misiniz?
Geniş alana dağılmış olan ishale hatları, içmesuyu ve atıksu ağlarınızda ise ES GEO ScEx çözümümüz ön plana çıkıyor. Gene bu çözümümüzde de obje modeli kullandığımız için sistemde oluşacak genişlemeleri işletme operatörleri kolaylıkla yapabiliyor olacak. Ülkemizde bu konuda oldukça güzel örneklerimiz var. Bu tip geniş alana dağılmış ve binleri bulan kontrol noktasına sahip sistemleri verimli bir şekilde yönetebilmek için Scada yazılımının harita desteği olması ve konum tabanlı çalışıyor olması gerekli. Bölge bazlı raporlama ve kontrol yapabilmeli ve harita üzerinde istenilen bölgelere zoom yapılarak görüntü bozulmadan detaylar incelenebilmelidir.
Bir diğer önemli husus ise uzak noktalara her türlü müdahalenin yani lojik yazılım güncelleme firmware güncellemesi gibi işlemleri merkezden scada yazılımı üzerinden yapılabiliyor olması gerekiyor.
Aquis ile su şebekelernin yönetim, optimizasyon ve kayıp kaçak takibi yapılıyor. Akıllı su sistemleri, bölgesel kuraklık koşulları, giderek artan talep ve yükselen enerji maliyetleri gibi pek çok global sorunla yüzleşen su yönetimi sektörüne, görünürlüğü artırmanın, kullanımı yükseltmenin ve giderek daha değerli hale gelen bu kaynağı daha iyi yönetmenin kapılarını aralıyor. Cografi bilgi sistemi ve scada sisteminden aldığı online verileri kullanarak sizlere toplam 3 ana fayda bunlar; Mühendislik: yatırımlarınızı yapmadan Modelleme yapabilmeniziz sağlıyor yani modelleme yazılımı ihtiyacınızı karşılıyor. Operasyon : İşletmede olan altyapının kayıp kaçaklarını takip ederek sorunlar oluşmadan uyarı veriyor. Hatta simülasyon modülü sayesinde yapılacak bir bakımın ne zaman yapılması gerektiğine karar vererek minumum kullanıcılarda maduriyet oluşturuyor.
Bunu yaparken simülasyon modülü sayesinde hangi kullanıcıların suya ne zaman ulaşamayacağını bildiği için kullanıcılara mesaj modülü ile mesaj göndererek madur olmalarını engelleyebiliyor. Örneğin yarın sabah çocuğunuzun okuldaki ilk günü ve sabah kalktığınızda suların kesilmiş olduğunu görmek sizi madur edecek ve hatta sinirlendirecektir. Bunun yerine akşam telefonunuza gelen bir mesaj ile su kesintisinden haberdar olsaydınız bu duruma düşmeden tedbirinizi almış olacaktınız. Optimizasyon: Bununla altyapınızda yapılması gereken iyileştirmeler, basınç bölgelerindeki dengesizliklere karşı uyararak yapılması gereken iyileştirmeler ile ilgili geri bildirimler sağlıyor.